Otoplasti, başa göre belirgin biçimde açık duran (kepçe) kulakların kıkırdak yapısını şekillendirerek kulağı başa yaklaştıran ameliyattır. Kesi kulağın arkasında kaldığı için önden görünen iz oluşmaz.
Bu sayfa kepçe kulağın nedenlerini, otoplastinin kimler için düşünülebileceğini, ameliyatın nasıl yapıldığını ve iyileşme sürecini bilgilendirme amacıyla anlatır.
Otoplasti nedir?
Kulak kepçesinin şeklini, kıkırdağın kıvrımları belirler. Kepçe kulakta çoğunlukla iki durumdan biri ya da her ikisi bulunur: orta kıvrımın (antiheliks) yeterince oluşmaması ve kulak çukurunun (konka) derin ya da geniş olması.
Otoplastide kıkırdak, kalıcı dikişlerle yeniden kıvrılır ve gerekirse konka başa yaklaştırılır. Amaç kulağın başla arasındaki açıyı ve mesafeyi doğal aralığa getirmek, iki kulak arasında simetri sağlamaktır.
| Sorun | Anatomik neden | Cerrahi yaklaşım |
|---|---|---|
| Kulak üst bölümünün açık durması | Antiheliks kıvrımının oluşmaması | Kıkırdağın dikişlerle kıvrılması (Mustardé tekniği) |
| Kulağın bütün olarak dışa açık olması | Derin ya da geniş konka | Konkanın başa dikilmesi (konka-mastoid dikişi) |
| Kulak memesinin dışa dönük olması | Kulak memesi ve kuyruk kıkırdağının konumu | Ek dikiş ya da küçük doku düzenlemesi |
| Kıkırdağın sert ve kalın olması | Erişkinlerde sık | Kıkırdağın inceltilmesi ya da çizilmesi |
Kimler için uygundur?
- Kulak gelişimini tamamlamış (yaklaşık 5–6 yaş ve üzeri) çocuklar ve erişkinler
- Kulaklarının belirgin biçimde açık durmasından rahatsız olanlar
- Tek taraflı asimetrisi bulunanlar
- Genel sağlık durumu anesteziye elverişli olanlar
Çocuklarda ameliyat kararı, çocuğun kendi isteği ve ailenin değerlendirmesiyle birlikte verilir. Yayımlanmış derlemeler, okul çağında yapılan otoplastinin güvenli olduğunu ve kıkırdağın bu yaşta şekillendirmeye elverişli olduğunu bildirmektedir.
Ameliyat nasıl yapılır?
Erişkinlerde otoplasti lokal anestezi altında, gerekirse sedasyon eşliğinde yapılabilir; çocuklarda genel anestezi tercih edilir. Süre iki kulak için 1–2 saattir.
- Kesi: Kulağın arkasındaki kıvrım boyunca ince bir kesi yapılır.
- Kıkırdağa ulaşma: Deri kıkırdaktan nazikçe ayrılır.
- Şekillendirme: Antiheliks kıvrımı kalıcı dikişlerle oluşturulur; sert kıkırdak gerekirse inceltilir.
- Başa yaklaştırma: Derin konka, arkadaki kemik zarına dikilerek kulak başa yaklaştırılır.
- Simetri kontrolü: İki kulağın başla açısı ve mesafesi karşılaştırılır.
- Kapatma ve bandaj: Kesi eriyen dikişlerle kapatılır; kulakları saran koruyucu bandaj uygulanır.
Yayımlanmış sistematik derlemeler, dikişle şekillendirme ve kıkırdak çizme tekniklerinin uygun hastada benzer sonuçlar verdiğini, tekniğin kıkırdağın sertliğine göre seçildiğini bildirmektedir.
İyileşme süreci nasıl ilerler?
Aşağıdaki süreler tipik aralıklardır; kişiden kişiye değişir ve kişisel bir taahhüt değildir.
| Dönem | Beklenen durum |
|---|---|
| İlk 48 saat | Hassasiyet, sıkı bandaj hissi; baş yüksekte tutulur |
| 3 – 7. gün | Bandaj çıkarılır; kulaklar şiş ve kızarık görünür |
| 5 – 7. gün | Okula ya da masa başı işe dönüş çoğu hastada mümkündür |
| 1 – 4. hafta | Gece koruyucu saç bandı; yan yatmaktan kaçınma |
| 4 – 6. hafta | Yüzme ve temaslı sporlara kademeli dönüş |
| 3 – 6. ay | Şişlik tamamen iner, kulak şekli oturur |
İyileşme döneminde kulağı bükecek hareketlerden, sert yastıktan ve gözlük sapının kulağa baskısından kaçınılması önerilir.
Riskler nelerdir?
Aşağıdaki liste kapsayıcı değildir; kişiye özel riskler muayene ve aydınlatılmış onam sürecinde konuşulur. Kepçe kulak düzeltmesi sonrası komplikasyonları inceleyen bir sistematik derleme, sorunların çoğunun sınırlı ve tedavi edilebilir olduğunu bildirmektedir.
- Kanama, kan birikimi (hematom), enfeksiyon
- Kıkırdak iltihabı (nadir, erken tedavi gerektirir)
- Dikişlerin cilt altından hissedilmesi ya da atılması
- Asimetri, aşırı ya da yetersiz düzeltme
- Kulağın zamanla bir miktar geri açılması
- Kesi hattında belirgin iz ya da his değişikliği
- Düzeltme ameliyatı gereksinimi
Karar verirken nelere bakılır?
Muayenede kulağın başla açısı ve mesafesi ölçülür; antiheliks kıvrımı, konka derinliği ve kıkırdağın sertliği değerlendirilir. İki kulak birlikte karşılaştırılır. Çocuklarda çocuğun isteği ve okul döneminin planlanması konuşulur.
Kıkırdağın yapısına göre teknik seçilir; erişkinlerde sert kıkırdak için ek inceltme gerekebilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı yerine geçmez. Otoplastinin sizin ya da çocuğunuz için uygun olup olmadığı ancak muayene sonrasında belirlenebilir.
